Lęk przed bliskością – jak sobie z nim radzić?


Bliskie relacje są kluczowym elementem naszego życia, ale dla wielu osób stanowią także źródło lęku. Strach przed bliskością może sprawić, że unikamy głębszych więzi, sabotujemy relacje lub odczuwamy dyskomfort w sytuacjach wymagających emocjonalnego otwarcia. Skąd bierze się lęk przed bliskością i jak można go przezwyciężyć?

Czym jest lęk przed bliskością?

Lęk przed bliskością to obawa przed emocjonalnym zaangażowaniem, intymnością i głębokimi relacjami z innymi. Może objawiać się poprzez unikanie zobowiązań, trudności w otwieraniu się na drugą osobę, a nawet strach przed odrzuceniem.

Osoby z lękiem przed bliskością często czują się niekomfortowo w sytuacjach wymagających emocjonalnego otwarcia, unikają głębokich rozmów i mogą mieć trudności w budowaniu trwałych związków.

Skąd bierze się lęk przed bliskością?

Lęk przed bliskością może mieć różne źródła, często związane z wcześniejszymi doświadczeniami. Najczęstsze przyczyny to:

  • Trudne doświadczenia z dzieciństwa: Brak emocjonalnej dostępności rodziców, surowe wychowanie lub odrzucenie mogą prowadzić do trudności w budowaniu bliskich relacji w dorosłym życiu.
  • Traumy emocjonalne: Zranienia w poprzednich związkach, zdrady lub nagłe zakończenia relacji mogą wywołać strach przed ponownym zaangażowaniem.
  • Niska samoocena: Przekonanie, że nie zasługujemy na miłość i akceptację, może prowadzić do unikania bliskich relacji.
  • Lęk przed odrzuceniem: Strach, że druga osoba nas skrzywdzi lub odrzuci, może powodować dystansowanie się w relacjach.
  • Przywiązanie unikowe: Osoby z unikowym stylem przywiązania często czują się przytłoczone zbyt dużą bliskością i potrzebują większej przestrzeni.

Zrozumienie źródła swojego lęku jest kluczowe, aby skutecznie nad nim pracować.

Jak lęk przed bliskością wpływa na relacje?

Osoby, które odczuwają lęk przed bliskością, często podejmują działania, które sabotują ich relacje. Może to objawiać się poprzez:

  • Unikanie głębszych rozmów i emocjonalnego otwarcia.
  • Unikanie długoterminowych zobowiązań.
  • Uciekanie w samotność lub izolację emocjonalną.
  • Nieufność wobec partnera i nadmierne analizowanie jego zachowania.
  • Skłonność do kończenia relacji, zanim staną się zbyt poważne.

Takie schematy mogą prowadzić do poczucia osamotnienia i trudności w budowaniu satysfakcjonujących relacji.

Jak radzić sobie z lękiem przed bliskością?

Praca nad lękiem przed bliskością wymaga świadomego wysiłku, ale jest jak najbardziej możliwa. Oto kilka kroków, które mogą pomóc:

  • Świadomość problemu: Rozpoznanie własnych schematów zachowań i ich wpływu na relacje to pierwszy krok do zmiany.
  • Praca nad samooceną: Budowanie pewności siebie i poczucia własnej wartości pomoże zmniejszyć lęk przed bliskością.
  • Stopniowe otwieranie się: Nie musisz od razu mówić o swoich najgłębszych uczuciach – zacznij od małych kroków, aby stopniowo budować poczucie bezpieczeństwa.
  • Rozmowa z partnerem: Jeśli jesteś w związku, szczera rozmowa o swoich obawach może pomóc w budowaniu zaufania.
  • Praca z terapeutą: Profesjonalna pomoc może być niezwykle skuteczna w zrozumieniu źródeł lęku i nauce nowych strategii radzenia sobie.
  • Ćwiczenie uważności (mindfulness): Pomaga w lepszym rozpoznawaniu emocji i reagowaniu na nie w sposób świadomy.

Czy można przezwyciężyć lęk przed bliskością?

Tak! Choć lęk przed bliskością może być głęboko zakorzeniony, możliwe jest jego przepracowanie. Kluczowe jest cierpliwe budowanie zdrowych nawyków w relacjach, otwieranie się na emocje i stopniowe oswajanie się z bliskością.

Podsumowanie – bliskość to proces

Bliskość w relacjach to nie tylko fizyczna obecność, ale także emocjonalne otwarcie się na drugą osobę. Jeśli odczuwasz lęk przed bliskością, nie oznacza to, że nie możesz budować satysfakcjonujących relacji. Świadoma praca nad sobą, wsparcie terapeutyczne i stopniowe przełamywanie barier mogą pomóc w otwarciu się na zdrową i pełną relację.

Zobacz więcej na:

Agata Wołoszczak-Kawa